De Nederlandse economische groei is na een periode van groeistagnatie hard tot stilstand gekomen. De internationale kredietcrisis is duidelijk voelbaar in Nederland. Zowel het producenten- als het consumentenvertrouwen is sterk gedaald. Maatregelen op het gebied van belastingen, subsidieregelingen en kredietfaciliteiten moeten nu langzaam positieve bijdrage leveren aan de Nederlandse economie. De herstelperspectieven zijn op dit moment gematigd positief.
De huidige marktontwikkelingen tonen tekenen van herstellende bereidheid tot investeren in een onderneming door strategische kopers. Ondernemingen worden gekocht om een marktpositie veilig te stellen of uit te bouwen maar er worden ook bedrijfsonderdelen afgestoten. De schaarste aan gekwalificeerd personeel stagneert vaak autonome groei, waardoor een overname noodzakelijk kan zijn om te groeien.
Evenals de nog altijd explosief groeiende zoektocht van startende ondernemers, hetgeen kenmerkend was voor 2008 / 2009 en dat nog meer zal zijn voor 2010. Nog niet eerder was de ‘wens’ om zelfstandig ondernemer te worden door het overnemen van een bedrijf zo duidelijk als dit jaar. Mede door toename van de werkloosheid als gevolg van saneringen en faillissementen maar ook door vrijwillig ontslag.
Aan de andere zijde wordt al enige tijd de opkomst van de zogenoemde ‘babyboomgeneratie’ als verkopende partij aangekondigd. Opvolging binnen de familie of de organisatie blijkt dan vaak minder voor de hand te liggen, het kúnnen of het willen zijn vaak de afwezige factoren. Vele hiervan hebben zich in de afgelopen jaren voor verkoop klaargemaakt en gewacht op het 'juiste moment'. Ondanks marktontwikkelingen, ook die van dit moment, is er voor een ondernemer nooit een juiste moment. Zakelijk niet en zeker emotioneel niet. In het belang van de continuïteit van de onderneming als ook de eigen financiele positie kan dan de benadering van een externe partij gewenst en noodzakelijk zijn.
Elke bedrijfsovername betekent aan- of verkoop van een onderneming. Van een ondernemer kan onmogelijk worden verondersteld dat hij op de hoogte is van alle inns en outs die hierbij van belang zijn. Uit onderzoek van MKB Nederland naar bedrijfsovernames zijn een aantal struikelblokken en daarmee drempels voor ondernemers gebleken. Knelpunten die de onderhandelingen kunnen bemoeilijken en zelfs een geslaagde overdracht in de weg kunnen staan.
De zes voornaamste knelpunten betreffen:
1. Waardering Veel ondernemers overschatten het winstpotentieel van hun onderneming en onderschatten de alternatieve mogelijkheden van potentiële overnemers. De grote en vaak onbeantwoorde vraag voor ondernemers is dan ook; 'Wat is mijn bedrijf nou waard?'.
2. Wederpartij Ondernemers zetten hun bedrijf niet graag in de etalage, omdat dat onrust wekt bij werknemers en afnemers. Voor de zittende ondernemer bemoeilijkt dat het vinden van een geschikte koper, voor potentiële kopers bemoeilijkt dat het vinden van een geschikt bedrijf.
3. Emotie Veel ondernemers beschouwen hun bedrijf als hun levenswerk. Dat maakt het moeilijk om zelf de nodige afstand te nemen. Die problematiek wordt nog versterkt door de belanghebbenden aan de zijlijn: niet-overnemende kinderen bij een familieoverdracht en niet-overnemende werknemers bij een management-buy-out.
4. Informatieachterstand Bij een verkoop aan een derde of een management-buy-in worden de onderhandelingen bemoeilijkt doordat de verkoper logischer wijze een veel beter beeld van de onderneming heeft dan de koper. Bij familieoverdrachten en management-buy-outs kent de koper het bedrijf doorgaans van binnen en van buiten, hoewel ook dan verrassingen niet zijn uit te sluiten.
5. Fiscus Een overname kan in meerdere vormen plaatsvinden tezamen met de van toepassing zijnde juridische structuur heeft dat verschillende consequenties voor de kosten en de opbrengsten. Deze fiscale consequenties zijn dan ook vaak moeilijk in te schatten voor de ondernemer.
6. Financiering De kopende ondernemer moet financiering vinden voor de overnamesom. Het gaat daarbij om inbreng van risicodragend vermogen, waarvoor banken zoveel mogelijk zekerheden wensen te verkrijgen. De hoogte van de benodigde financiering en de daarvoor gestelde zekerheden kunnen dan de overname bemoeilijken, met name voor zelfstandigen.
Transactus vindt het van belang daar een zevende knelpunt aan toe te voegen, namelijk het juridische (7.). Met het bereiken van een akkoord is men er nog niet. Een en ander moet natuurlijk zorgvuldig worden vastgelegd om misverstanden ná de overdracht te voorkomen.
Goede voorbereiding en deskundige begeleiding dragen er zorg voor dat de bovengenoemde knelpunten worden geminimaliseerd of juist geheel kunnen worden weggenomen en resulteren in het succesvol overdragen en continueren van een onderneming. Juist nu in deze tijd van economische onzekerheden! U als ondernemer (onze opdrachtgever) moet na afronding van het proces niet alleen zakelijk alles perfect voor elkaar hebben, ook het gevoel moet goed zijn; u hebt een goede deal gedaan en u kunt met opgeheven hoofd terugkijken op een zuivere en succesrijke transactie.
