Op 1 januari 2010 treedt de herziene Successiewet in werking. Vooral in de sfeer van de bedrijfsoverdracht is weer een aantal fiscale drempels geslecht. De nieuwe wet bestaat uit twee delen. Allereerst gaat de belastingheffing op erven en schenken omlaag en de vrijstellingen omhoog. Daarnaast wordt bedrijfsoverdracht eenvoudiger en worden belastingconstructies ingeperkt.
De belangrijkste wijzigingen in de Successiewet concentreren zich rond de bedrijfsoverdracht. Belastingheffing wordt meer en meer gekoppeld aan de onderneming in plaats van aan de ondernemer.
Staatssecretaris Jan Kees de Jager van Financiën heeft getracht de fiscale hobbels die een bedrijfsoverdracht in de familie in de weg staan, weg te nemen. De wijziging beslaat samengevat vier punten:
Wanneer de opvolger de onderneming erft of geschonken krijgt, kan deze onder voorwaarden in aanmerking komen voor een (voorwaardelijke) vrijstelling van de successie- of schenkingsrecht. De vrijstelling gaat omhoog naar 90% (nu: 75%) van de waarde van het bedrijf. Dit deel van de overnamesom blijft buiten het schenkings- en successierecht; De vrijstelling wordt uitgebreid tot (bedrijfs-)onroerend goed dat ter beschikking wordt gesteld aan de opvolger binnen de familie. Verhuurt een ondernemer het bedrijfspand aan zijn buurman, dan geldt de regeling niet; Voor de verschuldigde belasting kan tien jaar uitstel worden verkregen, en; De leeftijdsgrens bij schenken wordt losgelaten. De schenker hoeft niet langer 55 jaar of arbeidsongeschikt te zijn.
Belastingconstructies om de successierechten te ontlopen - zoals buitenlandse trusts, constructies van levensverzekeringen in de familie sfeer (niet afgesloten bij een verzekeraar) en uitgestelde levering - zijn onder de nieuwe wet niet meer mogelijk.
Een belangrijke wetswijziging die in het kielzog van de invoering van de nieuwe Successiewet plaatsvindt, is dat de dga bij het schenken van de aandelen van de BV de aanmerkelijk belangclaim mag doorschuiven naar diens opvolger.
Voorbeeld: Bij een BV die € 1 miljoen waard is, en waarvan het gestort aandelenkapitaal €1 8 duizend bedraagt, wordt de dga over het verschil (€ 982.000) aangeslagen via box 2 IB. Binnenkort mag hij deze claim doorschuiven bij de schenking. Pas op het moment dat de verkrijger zijn belang doorverkoopt, moet deze de belastingclaim betalen.
Directeur Ilse Matser van het Centrum van het Familiebedrijf is blij met de wetswijziging. “Schattingen gaan er vanuit dat familiebedrijven goed zijn voor bijna de helft van de werkgelegenheid in het bedrijfsleven. Het grootste belang van de regelgeving is het signaal dat er specifiek naar het familiebedrijf is gekeken,” meent zij. “Vóór het eerst! De Europese Unie maakt zich druk dat arbeidsplaatsen verloren gaan door een slechte opvolging. In Nederland is dat bewustzijn minder zichtbaar. De politiek is terughoudend om specifiek beleid voor het familiebedrijf te maken.”
